Wanneer moet mijn kind naar de orthodontist? 10 signalen om op te letten…

Moet je kind al naar de orthodontist, of kan je nog gerust even wachten? Met die vraag zitten veel ouders. En terecht: niet elk scheef tandje betekent dat er meteen een beugel nodig is, maar sommige problemen kunnen beter al op jonge leeftijd worden opgevolgd.

Als ouder hoef je natuurlijk geen orthodontische diagnose te kunnen stellen. Toch zijn er een aantal dingen die je zelf kan opmerken. Ook je tandarts kan tijdens een controle aangeven dat het verstandig is om een orthodontist mee te laten kijken.

Een eerste orthodontische controle gebeurt vaak rond de leeftijd van 8 jaar. Op dat moment zijn de eerste definitieve tanden meestal doorgebroken en kan de ontwikkeling van het gebit en de kaken goed worden beoordeeld.

# Bij welke 10 signalen vraag je best advies aan je tandarts?

1. Het duidelijkste signaal komt van je tandarts!

Je tandarts zegt tijdens een controle dat de beet of de tandontwikkeling niet helemaal normaal verloopt

Soms zie je als ouder helemaal niets bijzonders.

Je tandarts kijkt tijdens een controle niet alleen naar gaatjes, maar ook naar de ontwikkeling van het gebit. Zo kan hij of zij bijvoorbeeld merken dat tanden niet op het verwachte moment doorbreken, dat er te weinig ruimte is of dat de manier waarop de tanden op elkaar passen aandacht verdient.

Neem zo'n advies zeker serieus, ook wanneer je kind zelf nergens last van heeft. Een orthodontische controle betekent niet automatisch dat er een behandeling moet komen. Het kan ook gewoon betekenen dat de ontwikkeling beter opgevolgd wordt.

2. De tanden van je kind bijten niet goed op elkaar

Zie je dat de bovenste en onderste tanden bij het dichtbijten niet goed over elkaar heen vallen? Of lijkt de onderkaak bij het dichtbijten naar één kant te verschuiven?

Dat kan het zijn dat we hier spreken over een kruisbeet. Bij een kruisbeet staan sommige tanden anders ten opzichte van elkaar dan je gewend bent te zien.

Een kruisbeet is een van de problemen waarbij een orthodontische beoordeling op jonge leeftijd belangrijk kan zijn. Een behandeling tussen ongeveer 7 en 9 jaar kan in sommige gevallen helpen om de ontwikkeling van de kaken beter te begeleiden.

Zie je iets opvallends aan de manier waarop je kind bijt? Bespreek het dan met je tandarts.

3. De bovenste tanden staan achter de onderste tanden

Bij sommige kinderen staan de onderste voortanden vóór de bovenste voortanden wanneer ze de mond sluiten. Ook dit kan een teken zijn dat de beet zich niet optimaal ontwikkelt.

Bij een dergelijke ‘frontale kruisbeet’ kan een orthodontische beoordeling op jonge leeftijd belangrijk zijn. Bij kinderen in de groei zijn er immers nog mogelijkheden om bij te sturen.

4. Er blijft een ruimte tussen de tanden wanneer je kind de mond sluit

Wanneer de tanden bovenaan en onderaan niet tegen elkaar komen bij het sluiten van de mond, spreken we van een open beet.

Dit kan verschillende oorzaken hebben. Een langdurige gewoonte zoals duimzuigen, maar ook bepaalde gewoontes met de tong of ‘mondademhaling’, kunnen hierbij een rol spelen.

Het is vooral belangrijk om de oorzaak te laten beoordelen door je tandarts of door een orthodontist. Als ouder hoef je niet zelf te bepalen waardoor de open beet ontstaat.

5. Je kind duimt nog vaak of heeft andere hardnekkige gewoontes

Duimzuigen is bij jonge kinderen heel normaal. Wanneer een gewoonte echter langdurig blijft bestaan, kan ze invloed hebben op de ontwikkeling van het gebit.

Ook andere gewoontes, zoals een afwijkende tongpositie of voortdurend door de mond ademen, kunnen relevant zijn.

Als je je hierover zorgen maakt, bespreek het dan met je tandarts. Bij problemen die de ontwikkeling van het gebit kunnen beïnvloeden, kan een orthodontist al op jonge leeftijd meekijken.

6. Een melktand blijft zitten terwijl de definitieve tand al zichtbaar wordt

Soms lijkt een definitieve tand op een vreemde plaats door te breken, of blijft een melktand zitten terwijl je verwacht dat die al zou uitvallen.

Dat is iets wat je tandarts tijdens een controle vaak als eerste opmerkt. Een afwijkende doorbraak van definitieve tanden is een goede reden om de ontwikkeling verder te laten beoordelen.

Een tijdige orthodontische beoordeling kan in bepaalde gevallen helpen om problemen met de doorbraak van tanden te voorkomen.

7. Er lijkt te weinig plaats te zijn voor de nieuwe tanden

Komen de definitieve tanden erg dicht op elkaar te staan? Of zie je dat een nieuwe tand moeilijk zijn plaats lijkt te vinden?

Ook plaatsgebrek is iets wat je tandarts kan signaleren. Soms ontstaat ruimtegebrek doordat een melktand vroegtijdig verloren is gegaan.

Een orthodontist kan beoordelen hoe de tanden zich verder kunnen ontwikkelen en of het zinvol is om op jonge leeftijd al iets te doen.

Belangrijk: een beetje scheefstand tijdens de wisselfase betekent niét automatisch dat je kind een beugel nodig heeft. De ontwikkeling van het gebit moet in zijn geheel worden bekeken.

8. De bovenste tanden staan opvallend ver naar voren

Staan de bovenste voortanden duidelijk naar voren ten opzichte van de onderste tanden? Dan kan je tandarts aanraden om een orthodontist te raadplegen.

Bij een uitgesproken verschil tussen de boven- en onderkaak kan het gunstig zijn om de behandeling rond de groeispurt te plannen. Een tijdige aanpak kan bovendien helpen om het risico op beschadiging van de voortanden te beperken.

9. De tanden van je kind lijken erg diep over elkaar heen te vallen

Bij een diepe beet bedekken de bovenste voortanden de onderste tanden bij het dichtbijten erg ver.

Een diepe beet hoeft niet altijd op jonge leeftijd behandeld te worden. Vaak wordt de ontwikkeling eerst opgevolgd en wordt een behandeling gepland wanneer dit het meest geschikt is. Wanneer er echter sprake is van slijtage of irritatie van het tandvlees of de slijmvliezen, kan een eerdere beoordeling aangewezen zijn.

10. Je kind is onzeker over zijn of haar tanden

Niet elk orthodontisch probleem is functioneel. Soms is vooral het uiterlijk van de tanden een reden waarom een kind of tiener graag iets wil veranderen.

Een orthodontische behandeling kan in zo'n situatie bijdragen aan meer zelfvertrouwen. Wanneer een behandeling het beste kan starten, hangt af van de ontwikkeling van het gebit en in dit (esthetische) geval vooral ook van de motivatie van je kind.

# Wanneer moet je je kind laten nakijken?

Er bestaat geen perfecte leeftijd waarop elk kind naar de orthodontist moet. Sommige problemen kunnen best vroeg worden beoordeeld, terwijl andere prima tijdens de groei kunnen worden opgevolgd.

Een orthodontische controle rond 8 jaar is vaak een goed moment om te bekijken hoe het gebit en de kaken zich ontwikkelen.

Bij een duidelijke kruisbeet, een open beet of bepaalde hardnekkige gewoontes kan een beoordeling al vóór de leeftijd van 9 jaar belangrijk zijn. Andere problemen, zoals een milde afwijking van de beet of een esthetisch probleem, kunnen vaak later worden aangepakt.

# Belangrijk: stel zelf geen diagnose!

Een opvallend tandje, een spleetje of een beet die er anders uitziet dan bij leeftijdsgenoten betekent niet automatisch dat er een orthodontisch probleem is.

De ontwikkeling van een gebit verloopt bij elk kind anders. Bovendien kunnen tanden tijdens het wisselen tijdelijk scheef of vreemd geplaatst lijken.

Gebruik de signalen hierboven daarom vooral als aanleiding om vragen te stellen aan je tandarts, niet om zelf een diagnose te stellen.

Twijfel je? Vraag het aan je tandarts!

___________________________________

Het belangrijkste advies voor ouders is eenvoudig: wacht niet af omdat je denkt dat een probleem vanzelf wel verdwijnt, maar raak ook niet ongerust bij elk scheef tandje.

Merk je iets opvallends aan de tanden of de manier waarop je kind bijt? Of heeft je tandarts aangegeven dat de tandontwikkeling extra aandacht verdient?

Vraag dan of een orthodontische controle zinvol is.

Een eerste bezoek aan de orthodontist betekent bovendien niet automatisch dat je kind een beugel krijgt. Soms is het beste advies simpelweg: nog even niets doen en de groei opvolgen.

Het doel van een vroegtijdige controle is vooral om op het juiste moment de juiste beslissing te kunnen nemen.

‍